Daguerrotype / Le secret de la chambre noire

Kiyoshi Kurosawa heeft iets met spoken, en dat blijft zo. Ook in Daguerrotype, zijn eerste op Europese bodem gefilmde prent, spelen de echo’s van onze doden de hoofdrol. Zijn verhaal, over een fotograaf-met-een-obsessie, zijn dochter en zijn assistent, loopt echter verloren in een serie niet-uitgelegde plotwendingen en wil zo subtiel zijn dat enkel artistieke vaagheid overblijft. Mooie beelden, dat wel.

Al van begin jaren tachtig, maar vooral sinds de tweede helft van de nineties, zette Kiyoshi Kurosawa – de vermelding “niet verwant met Akira” is hier even verplicht – zich op de kaart als meester van de J-Horror. Pas nu maakt hij de overstap naar het westen, en daarbij landt hij niet in Hollywood, maar wel in Frankrijk, dat zich met zijn interessante coproductiestructuren als gewillige bruid opwerpt. Daguerrotype — of Le secret de la chambre noire als u zoals elke Fransman liever een mondvol als titel heeft – werd een mooi samengaan van Europese en Japanse gevoeligheden, maar verliest zichzelf uiteindelijk in de mist die de regisseur zelf gespuid heeft.

De set-up is klassiek, bijna clichĂ©: de jonge werkloze Jean (Tahar Rahim – Un Prophète) vindt een nieuw jobke als assistent van de teruggetrokken modefotograaf StĂ©phane HĂ©gray, en wordt verliefd op diens mysterieuze, maar ravissante dochter Marie. Dat de relatie tussen vader en dochter-model enigszins bijzonder is, blijkt snel. StĂ©phane laat Marie bijna dagelijks slopend lang poseren, tot zeventig minuten in dezelfde pose toe, want dat vereist het daguerreotype; een vroeg fotoproces, dat geen beweging verdraagt. Met behulp van een SM-achtig aandoend apparaat moet Jean Marie in de juiste pose fixeren, waarna ze vooral geduld moet hebben.

De olifant in de kamer? De vroeg gestorven moeder van Marie, waar niet over gepraat wordt, maar wiens aanwezigheid voor StĂ©phane nog oh zo tastbaar is. Geen wonder dat het tweeĂ«ntwintigjarig meisje er op uit is om haar eigen leven te starten, en daar is de komst van Jean een uitgelezen kans toe. “Dat lukt” zou een bijzonder onbevredigend einde opleveren, en dus gaat dat uiteindelijk mis, waarna ook Jean ten prooi zal vallen aan de spoken die in en om het vervallen landhuis van StĂ©phane hangen.

Kurosawa registreert het poëtisch, vaak in grote, mooie, wide shots waarbinnen de acteurs hun werk moeten doen. Het is hem om sfeer te doen, en hij neemt alle tijd om die zorgvuldig neer te zetten en zijn personages te schetsen. Het vertelritme ligt traag. Des te gekker dus, dat cruciale ontwikkelingen toch jump-cutgewijs evolueren. Plots blijken Marie en Jean verliefd. Hoe dat gebeurd is, weten we nauwelijks, op één gestolen kus van haar aan hem na. We hebben het maar te accepteren, want dat vraagt de plot. En zo zijn er nog dingen. Kurosawa wil vooral niet uitleggerig zijn, maar schiet daarbij zo in het tegendeel dat het moeilijk wordt om je nog emotioneel betrokken te voelen. Personages doen maar wat, zonder dat je goed weet waarom.

Na die ene plotse wending, verandert Daguerreotype van sfeer. Plots is Jean niet enkel meer de onschuldige omstander, en naarmate hij meer betrokken raakt bij een bijzonder doortrapte plot om Stéphane te dwingen zijn landgoed te verkopen, raakt ook zijn relatie met Marie in een stroomversnelling. Wanneer de mist optrekt, blijkt niemand ongeschonden uit het verhaal te komen.

Hoe sfeervol hij het allemaal ook vertelt, Kurosawa slaagt er nergens in je echt betrokken bij het verhaal te maken. Het blijft mooifilmerij – waarin je met veel goeie wil allerlei ideeën over fotografie, film en het leven kunt ontwaren – die te cerebraal en afstandelijk blijft om te raken. Het maakt van Daguerrotype een lichtjes onbevredigende kijkervaring. Je smult van de beelden, maar wat die mensen daarbinnen doen, kan je eigenlijk niet echt iets schelen. Alsof het allemaal spoken zijn, die eigenlijk in een andere wereld thuishoren.

6.5
Met:
Tahar Rahim,Constance Rousseau,Olivier Gourmet,Mathieu Amalric
Regie:
Kiyoshi Kurosawa
Duur:
131
2016
JP,FR,B
Scenario:
Kiyoshi Kurosawa

verwant

The Mauritanian

Enkele maanden na de aanslagen van 11 september 2001,...

The Serpent

The Serpent is in België te zien op Netflix....

Oxygen

Sci-fi thrillers liggen tegenwoordig goed in de markt en...

The Grand Budapest Hotel

Met Moonrise Kingdom had Wes Anderson twee jaar geleden...

Venus in Fur

Roman Polanski en vrouwen: het is een thema waar...

aanraders

Madeleine Collins

Regisseur Antoine Barraud is geen grote naam in het...

Belfast

Naar eigen zeggen had Kenneth Branagh al jaren plannen...

Blaze

Hoewel hij vooral bekendheid geniet als een acteur...

recent

Die Antwoord

test

Sparklehorse :: Bird Machine

We dachten dat het nooit meer zou gebeuren, maar...

Nicolas Barral :: Als de fado weerklinkt

De periode Salazar is een donkere bladzijde in de...

Glasvegas :: 30 september 2023, Trix

Brexit of niet, net geen tien jaar na de...
Vorig artikel
Volgend artikel

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in