Colin Stetson + Machinefabriek

Zou
hij het ook live kunnen? Het was vooral een gevoel van
nieuwsgierigheid dat ons naar de AB Club bracht. Als er één album
is dat een verpletterende indruk heeft nagelaten, maar ook het jaar
2011 kleur en inhoud heeft gegeven, dan is het zonder twijfel
New History
Warfare Vol.2: Judges
‘. Stetson combineerde zijn technische
hoogstandjes met een bijzondere belangstelling voor melodie en
bakermatmuziek. Een pareltje dat op zijn beurt ook nog een klein
broertje erbij kreeg: afgelopen maand kwam de saxofonist ook nog op
de proppen met de ep ‘Those Who Didn’t Run’. Dezelfde richting,
maar toch net weer iets anders dan zijn magnum opus.

Er stond ons een grote brok fysisch geweld te wachten. Om die
headliner van over de grote plas enigszins in te leiden,
mocht Rutger Zuydervelt, met zijn eenmansgroep bekend als
Machinefabriek, eerst wat friemelen aan de knoppen
van zijn elektronische apparaatjes. De drie kwartier durende set
liet zich maar heel geleidelijk opbouwen, op basis van langgerekte
geluiden en trage repetities van elektronische drones. Zuydervelt
laveerde tussen chromatische tonen – een elektronische variant van
Ligeti of Penderecki – en een opvallend ambient geluid. Op een
gegeven ogenblik kwam hij zelfs merkwaardig dicht in de buurt van
Brian Eno met zijn ‘Music for Airports’. Machinefabriek was vooral
smullen voor de echte audiofielen, maar de veelal abstracte opzet
van zijn muziek kon slechts matig bekoren. Ook kregen we de indruk
dat we sommige dingen al eens eerder hadden gehoord, onder andere
binnen de minimale techno. Een voorprogramma dat nauwelijks of niet
tot opwinding kon verheffen, al zou wat erop volgde dat
ongetwijfeld wel doen.

Het enorme blaasinstrument stond al op het podium en was het
doelwit van klikkende fotografen (al gebeurt het tegenwoordig
allemaal met de smartphone). Een bassaxofoon, het
makkelijk herkenbare instrument waarmee Colin
Stetson ons heelhuids zou wegblazen. Een
liveconcert is een ideale gelegenheid om te ontdekken op welke
manier zijn atypische geluid echt tot stand komt. Het zijn
gedeeltelijk de microfoons die het verschil maken: verbonden met de
talrijke segmenten van het instrument, van de kleppen tot de
gebogen buis, om het geluid des te intenser en indrukwekkender over
te laten komen. Met succes. Het voorproefje ‘Awake on the Foreign
Shores’ toonde alvast dat het hem menens was: een ongelooflijke
krachtige muur van geluid rolde zich over het publiek uit. Nog
krachtiger, levendiger dan op het album. Geluid dat zo gebald is,
dat je het bijna kunt aanraken.

‘Judges’ was het eerste pronkstuk van de avond, waar Stetson mee
demonstreerde hoe hij twee ritmische lagen kan creëren en
daarbovenop nog een melodie uit zijn strottenhoofd kan toveren. Een
kwestie van microfoons, maar ook van talent. Zowel de saxofoon als
zijn eigen hals waren van geluidssensors voorzien. Iedere woeste
uithaal werd onverbiddelijk geregistreerd, herhaaldelijke
oerschreeuwen die het tempo telkens de lucht injoegen. Wat ons
bijzonder aanspreekt bij Stetson, is zijn organische ritme. Alles
loopt op maat van de ademhaling, en niets is aan een koele en
mathematische precisie onderhevig. Levendig en toch bijzonder
gestroomlijnd. Kracht en finesse met elkaar gecombineerd. Net als
de kudde paarden die op de cover van zijn album figureren.

Stetson was na ieder nummer werkelijk afgepeigerd, maar slaagde
erin om toch niets aan kracht of overtuiging in te boeten. Zelfs
bij het fijngevoelige ‘The Righteous Wrath of an Honourable Man’
(in dit geval met een reguliere saxofoon) legde hij een bijzondere
technische kunde aan de dag. Innemende saxofoonmuziek, we zijn er
nog altijd ondersteboven van. Ook was het fijn om de intensiteit
van zijn spelen te registeren: het afwisselen van de buik- en
armspieren… een ontzettende kracht die vereist was om de hoge
snelheid minutenlang vol te houden.

De saxofonist koos – ondanks naar eigen zeggen last te hebben van
jet lag – voor de meest uitdagende stukken uit zijn
collectie. Vooral het materiaal van de ep was een taaie klant om
vloeiend het stuwende ritme en de technische virtuositeit tot een
geheel te smeden. Bij het uitgebalanceerde ‘Home’ was dat minder
nodig: het rustgevende karakter bracht een ideaal moment van
verpozing tussen de grootste uithalen.

Zelfs de afwezigheid van de gastbijdrages, die nochtans het album
sieren (met onder andere Laurie Anderson en Shara Worden), deden
niets aan de overtuigingskracht af. Integendeel: het bood Stetson
de gelegenheid om nog een stap verder te gaan en meermaals als een
vulkaan tot uitbarsting te komen. Zowel zijn imposante voorkomen
(straf hoe hij het allemaal doet) en de manier waarop hij zijn stem
met het instrument verweeft, maken zijn muziek meer dan een simpele
samenstelling van saxofoongeluiden.

Colin Stetson is ook in staat om live een verpletterende indruk te
geven. In de herfst van volgend jaar komt zijn volgende album er al
aan, maar we hebben nu al moeite om ons enthousiasme in bedwang te
houden. Het meest innovatieve geluid van 2011.

‘New History Warfare Vol.2: Judges’ is uit bij Constellation
Records.

Release:
41241
AB, Brussel

aanraders

Glasvegas :: 30 september 2023, Trix

Brexit of niet, net geen tien jaar na de...

Elvis Costello & Steve Nieve

Elvis Costello en Steve Nieve zijn al bijna vijf...

65DaysOfStatic Plays Wild Light :: 22 september 2023, Trix

Ook in een wereld waarin The Rolling Stones blijven...

Billy Bragg

Zo sympathiek dat ie letterlijk alles en iedereen ontwapent....

Misty Fields 2023 :: Een hitmachine van een andere planeet

Vorig jaar staken we er nog een teen in...

verwant

Jazz Brugge 2018 :: 17-18 november 2018, Concertgebouw Brugge

Een ingrijpende fusie tussen De Werf en Vrijstaat O....

Ex Eye :: Ex Eye

1 + 1 + 1 + 1 is soms...

Colin Stetson :: All This I Do For Glory

Na enkele omzwervingen – een duoplaat (2015) met gemalin...

Colin Stetson :: 20 april 2017, De Roma

25 maart 2010, de dag staat in ons geheugen...

Colin Stetson :: Sorrow – A reimagining of Gorecki’s 3rd Symphony

Hij is gék, die Stetson. Knéttergek. Dat is zowat...

recent

Die Antwoord

test

Sparklehorse :: Bird Machine

We dachten dat het nooit meer zou gebeuren, maar...

Nicolas Barral :: Als de fado weerklinkt

De periode Salazar is een donkere bladzijde in de...

Glasvegas :: 30 september 2023, Trix

Brexit of niet, net geen tien jaar na de...

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf uw reactie
Vul hier uw naam in